Dwór w Rudzienku powstał w latach 30. XIX wieku, gdy Ignacy Jaźwiński herbu Grzymała zbudował go razem z parkiem krajobrazowym i zespołem gospodarczym. Od 1962 roku zespół dworsko-parkowy jest wpisany do rejestru zabytków, a w 2022 roku dwór został odrestaurowany.
Dzieje dworu
-
XVIII wiek
Folwark w dobrach Dobre
Rudzienko jest folwarkiem wchodzącym w skład większego zespołu dóbr w Dobrem.
-
Początek XIX wieku
Majątek Jaźwińskich
Rudzienko staje się samodzielnym majątkiem, własnością rodziny Jaźwińskich herbu Grzymała.
-
Lata 30. XIX wieku
Budowa dworu i parku
Po powstaniu listopadowym Ignacy Jaźwiński buduje dwór i zakłada park. Powstaje też duży zespół gospodarczy: czworaki, rządcówka, obory, stodoły, spichlerze, gorzelnia, olejarnia i młyn wodny.
-
Połowa XIX wieku
Modernizacja
Syn Ignacego, Leon Jaźwiński, przebudowuje część gospodarczą: powstają nowa stajnia, wozownia i oficyna. Po nim majątkiem zarządza Walenty Jaźwiński.
-
Druga połowa XIX wieku
Czasy Fijałkowskiego
Nowy właściciel, Antoni Fijałkowski, buduje czworaki i nową gorzelnię, każe wykopać stawy rybne i stawia kuźnię, oborę i stodołę.
-
1910–1942
Zmiany właścicieli
Prosperujący majątek kupują w 1910 roku Łaniewscy. Po załamaniu gospodarczym czasu I wojny światowej sprzedają go w 1920 roku Bolesławowi i Marii Nachtmanom, a ci w 1923 roku Janowi Śląskiemu. Za Marii ze Śląskich Junkiewiczowej majątek jest dobrze zorganizowany, około 1930 roku powstaje nowa gorzelnia. W 1939 roku dobra przejmuje Julian Jan Śląski, a w 1942 roku kupuje je Kazimierz Sznajder.
-
1946
Reforma rolna
Majątek zostaje objęty reformą rolną. W dworze odbywają się kursy dla traktorzystów, działa Uniwersytet Ludowy.
-
1962
Wpis do rejestru zabytków
9 kwietnia 1962 roku zespół dworsko-parkowy zostaje wpisany do rejestru zabytków pod numerem 652.
-
1966–1980
Szkoły we dworze
W dworze powstaje szkoła podstawowa, a od 1974 roku Zasadnicza Szkoła Rolnicza, działająca do 1980 roku. Część gospodarczą przejmuje PGR.
-
2022
Renowacja
Dwór zostaje odrestaurowany.
Dwór i park
Dwór i oficyna noszą cechy klasycyzmu. Park ma charakter krajobrazowy, od północy ograniczają go stawy. Od dworu przez park, bramę główną i groblę między stawami prowadzi droga do murowanej kapliczki.
Zachował się dawny układ: park, drogi, stawy i groble między nimi.
Dawniej i dziś
Z archiwum
Fotografie z karty ewidencyjnej zabytku z 1993 roku.
Źródło: Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa „Zespół pałacowo-parkowy oraz gospodarczy, Rudzienko”, oprac. mgr Aneta Semeniuk, IX 1993, Ośrodek Dokumentacji Zabytków (obecnie Narodowy Instytut Dziedzictwa).
Pytania i odpowiedzi
Kiedy powstał dwór w Rudzienku?
W latach 30. XIX wieku, około 1838 roku, po powstaniu listopadowym. Zbudował go Ignacy Jaźwiński herbu Grzymała; w tym samym czasie założył park i duży zespół gospodarczy.
Czy Dwór Rudzienko jest zabytkiem?
Tak. Zespół dworsko-parkowy w Rudzienku został wpisany do rejestru zabytków pod numerem 652 dnia 9 kwietnia 1962 roku.
W jakim stylu jest dwór?
Dwór i oficyna noszą cechy klasycyzmu. Otaczający je park ma charakter krajobrazowy i zajmuje około 6 hektarów.
Kto był właścicielem majątku Rudzienko?
Kolejno: rodzina Jaźwińskich herbu Grzymała, Antoni Fijałkowski, Łaniewscy, Bolesław i Maria Nachtmanowie, Jan Śląski, Maria ze Śląskich Junkiewiczowa, Julian Jan Śląski i Kazimierz Sznajder. Po reformie rolnej w 1946 roku majątek przeszedł na własność państwa.
Kiedy dwór odrestaurowano?
W 2022 roku.